Reisverslag Fotoreis Zuid-Afrika: safari, Big Five en vogels

Auteur: Jibbe van Bekkum

Start van de fotoreis Zuid-Afrika: van Amsterdam naar Johannesburg

Op 26 oktober 2025 vertrekken we met een groep van zes reizigers en een van onze twee reisleiders voor onze fotoreis naar Zuid-Afrika. We kijken hier al weken naar uit. Na het inchecken drinken we nog gezellig koffie met de groep en wachten we vol verwachting op vertrek.
Rond half twaalf ’s nachts landen we, met wat vertraging, in Johannesburg. We zijn er! Morgenochtend staat om zeven uur het ontbijt klaar en daarna begint het avontuur echt: we gaan op zoek naar de Big Five. En dat lukt: luipaard, cheeta en leeuwinnen staan binnen twee dagen voor de lens. Daarmee is de hele Big Five, leeuw, luipaard, olifant, neushoorn, buffel, tijdens deze fotografiereis Zuid-Afrika gezien.

Van Johannesburg naar Pilanesberg en eerste safari-succes

Na het ontbijt sluit rond half negen onze tweede reisleider aan: een Nederlandse ranger die in Zuid-Afrika woont. We stappen in twee ruime 4×4’s en rijden richting Pilanesberg. Onderweg maken we eerst een stop in het kleine safaripark Rietvlei. Dat blijkt meteen een schot in de roos. We zien al snel prachtige vogels, waaronder een schitterende rode grenadierwever die rustig voor ons blijft zitten.
Terwijl we verder rijden, spotten we verschillende groepen zebra’s met jongen, Kaapse hartebeesten en onze eerste twee witte neushoorns. Ook zien we enkele zwarte gnoes met hun opvallend lichte manen en staarten, duidelijk anders dan de bekende blauwe gnoes die je vaak in grote kuddes tegenkomt.

Daarna rijden we door naar Pilanesberg, waar we onze intrek nemen in een schitterende lodge met alle comfort. Zodra we de koffers hebben neergezet, stappen we in twee open jeeps, ieder met een eigen bank, voor onze eerste game drive. Al snel belanden we midden in een grote groep olifanten, met meerdere zeer jonge dieren. Op een gegeven moment omsingelen ze ons volledig en lopen ze op nog geen twee meter van de auto voorbij. Een onvergetelijk Big Five-moment wel heel dichtbij. We zien opnieuw verschillende vogels, een giraffe en twee witte neushoorns die ons op slechts vier meter afstand passeren.

We sluiten deze topdag af met een heerlijke braai.

Pilanesberg safari dag 2: luipaard, cheeta’s en leeuwinnen

Vanmorgen vertrekken we al om vijf uur voor onze game drive. Oorspronkelijk staan er een ochtend- en een middagrit op het programma, maar we voegen die samen tot één lange drive zodat we dieper het park in kunnen. Kort na vertrek zien we al een groep olifanten op een steile berghelling. Even later spotten we een neushoornpaar met hun jong. Ook zien we een koritrap die zichtbaar zijn best doet om indruk te maken op een vrouwtje.
Dan volgt een spectaculair moment: plotseling verschijnt vlak voor ons een luipaard, dat zich prachtig laat fotograferen. Iets verderop treffen we ook nog twee cheeta’s aan. Alsof dat nog niet genoeg is, liggen even later bij een waterplaats twee leeuwinnen met twee jongen.
Verder zien we vandaag ook giraffen, groepen koedoes, antilopen, zebra’s en gnoes.

Deze dag heeft ook een donkere kant. Een paar dagen eerder breekt brand uit in het park en door de harde wind ontstaan vandaag op meerdere plekken nieuwe brandhaarden. We rijden door veel zwartgeblakerd gebied. Toch levert deze dag, ondanks alles, weer vele prachtige foto’s op.

Pilanesberg dag 3: bruine hyena, vogels en indrukwekkende contrasten

Vandaag maken we opnieuw een lange tocht. Nu zien we pas goed hoe ver de brand zich ’s nachts heeft uitgebreid. Onderweg passeren we grote zwarte vlaktes. Gelukkig slaat het weer om. Gisteren stijgt de temperatuur nog naar 34 graden, vandaag blijft het rond de 17 graden en staat er nauwelijks wind. Halverwege de ochtend begint het zelfs te miezeren. Daardoor nemen de rookpluimen langzaam af en tegen het einde van de dag zien we de branden en de rook op veel plekken verdwijnen.

Ondanks, of misschien juist dankzij, die omslag beleven we opnieuw een topdag. Vrijwel direct na binnenkomst in het park spotten we in de bosjes een caracal, een soort die je hier niet vaak ziet. Verspreid over de dag tellen we bovendien zeker dertig witte neushoorns.
Het hoofddoel van vandaag is de zeldzame bruine hyena, ook wel strandwolf genoemd. En met succes: we treffen deze bijzondere hyena zelfs twee keer.
Vandaag zien we geen andere katachtigen, maar wel veel vogels, waaronder de dwergbijeneter, bonte ijsvogel en vorkstaartscharrelaar, plus nog tal van andere soorten. Ook komen we opnieuw veel olifanten, hartebeesten, zebra’s, antilopen, giraffen, gnoes en vier nijlpaarden tegen.

Terug in de lodge genieten we tijdens onze eerste fotobespreking van elkaars resultaten. We delen tips en aandachtspunten en maken er samen een leerzaam en inspirerend moment van.

Afscheid van Pilanesberg: olifanten van heel dichtbij

Om half zes beginnen we aan onze laatste game drive op deze plek. Het wordt een bijzondere rondrit.
Eerst zien we enkele antilopen vlak bij ons kamp. Kort daarna spotten we voor het eerst een zadeljakhals. Zodra hij ons opmerkt, schiet hij razendsnel weg.
We zien vandaag opnieuw veel neushoorns en ook drie Kaapse buffels die vlak voor ons de weg oversteken en daarna weer in het struikgewas verdwijnen.
Het mooiste moment van de dag bewaart Pilanesberg echter tot het einde. Bij een waterput treffen we een groep van ongeveer twintig olifanten die we tijdens ons eerste bezoek aan het park ook al zien. De dieren komen drinken en sommigen nemen uitgebreid een bad. Op soms minder dan vijf meter afstand genieten we van een schitterend schouwspel. Een mooier afscheid van Pilanesberg kunnen we ons niet wensen. Dit voelt als een echt cadeautje.

Na een uitgesteld ontbijt pakken we onze koffers en rijden we via Odendaalsrus, waar we overnachten, verder naar Khoisan Karoo: onze volgende bestemming.

Van Odendaalsrus naar Khoisan Karoo: nieuw landschap, nieuwe soorten

Na het ontbijt vertrekken we vanuit Odendaalsrus naar Khoisan Karoo, waar we rond 14.00 uur aankomen. Op deze locatie leven veel vogels, waaronder grenadierwevers, glanskopspreeuwen en verschillende korhanen.
We leggen onze koffers op de kamer en beginnen rond 16.00 uur aan onze eerste game drive. Het landschap verschilt enorm van Pilanesberg. In plaats van savanne zien we hier een vlak en kaal gebied met lage begroeiing en hier en daar wat lichte heuvels.
Katachtigen komen we hier niet tegen, en ook olifanten en giraffen ontbreken. Wel leeft hier één nijlpaard en loopt er een redelijke groep Kaapse buffels rond.
Tijdens deze eerste rit zien we onder meer de Stanley’s kraanvogel, de blauwe korhaan en nog veel andere vogels. Ook de Kaapse grondeekhoorn en de gele mangoest laten zich goed bekijken.

Na een heerlijk diner maken we een tweede game drive, dit keer in het donker. We hopen nachtdieren te vinden, zoals de zwartvoetkat, het aardvarken, de aardwolf, de grootoorvos en het stekelvarken. Vanavond zit het nog niet echt mee. In de verte zien we twee grootoorvossen en een paar springhazen. We sluiten wel mooi af met een prachtige Afrikaanse oehoe. Morgen proberen we het opnieuw.

Khoisan Karoo dag 2: zwartvoetkat en olifantspitsmuis

Vanmorgen gaan we al vroeg op pad, op zoek naar de Zuid-Afrikaanse olifantspitsmuis. Eerst zien we een Smiths rotshaas die uitgebreid voor ons poseert. Daarna treffen we twee bergrietbokken, die ons ruim de tijd geven om ze te fotograferen. Uiteindelijk vinden we ook de prachtige olifantspitsmuis, die zich opvallend goed laat zien.
In de middag maakt een kleiner groepje een tweede drive. Daarbij leggen we naast twee juveniele grote torenvalken ook nog drie sabelantilopen vast.’s Avonds ondernemen we opnieuw een nachtelijke rit, en dit keer met veel meer succes. Een aardvarken, twee waarnemingen van een aardwolf, twee stekelvarkens, de zeer zeldzame zwartvoetkat en nog twee grootoorvossen maken deze avond meer dan geslaagd. Tussendoor proberen we ook de sterrenhemel met de Melkweg te fotograferen, maar door de volle maan lukt dat helaas niet goed.

Naar Karoo National Park: bergen, zebra’s en nieuwe fotokansen

We beginnen de dag met een laatste game drive in Khoisan Karoo, onder meer op zoek naar de Ludwigstrap. Daarna drinken we samen koffie op een van de hoogste punten van het park. Het uitzicht is schitterend, zeker omdat de lucht ondanks een paar schamele wolken strakblauw en helder blijft.

Na het ontbijt laden we de auto’s in en rijden we door naar Karoo National Park. Hoewel ook deze omgeving vrij kaal oogt, verschilt ze duidelijk van onze vorige locatie. Hier zien we een sterk glooiend landschap met veel heuvels en bergen én een heel andere dierenwereld.
Nadat we onze bagage in ons schitterende onderkomen met weergaloos uitzicht hebben neergezet, maken we een eerste self-drive. Die trakteert ons meteen op een groot aantal soorten, waaronder struisvogels, springbokken, bergzebra’s, steenbokantilopen, hartebeesten, koedoes, reebokantilopen en vele soorten vogels. Dit belooft opnieuw een reeks topdagen te worden. We sluiten de dag af met een heerlijk diner in het restaurant.

Karoo National Park dag 2: gemsbokken, klipspringers en nachtdieren

In de ochtend maken we met onze eigen 4×4’s een grote ronde door het park. We zien veel, zoals springbokken, steenbokantilopen, elandantilopen, reebokantilopen en de indrukwekkende gemsbok. Wat is dit toch een imposant dier, met zijn zwart-witte gezicht en zijn lange, krachtige zwarte hoorns.
Daarnaast fotograferen we de zwartkintrap van heel korte afstand. Verder zien we beerbavianen, veel verschillende vogels, zadeljakhalzen en zebra’s. Vlak bij onze lunchplek treffen we ook nog drie klipspringers en vinden we een felrode sprinkhaan van bijna tien centimeter lang. Heel bijzonder.

In de avond maken we onze laatste night drive van deze reis, en ook die is bijzonder succesvol. Naast verschillende antilopensoorten zien we een haas, een zadeljakhals, een aardwolf, een grootoorvos, een Afrikaanse oehoe en een stekelvarken.

Van Karoo National Park naar Oudtshoorn: zwarte neushoorns en de Swartbergpas

We starten de dag met een ochtenddrive in Karoo National Park. Binnen korte tijd steekt een groep jonge elandantilopen voor ons over. Even verderop staat een groep van vier gemsbokken in schitterend ochtendlicht. Mooie foto’s laten dan ook niet lang op zich wachten. Verderop zien we een zwarte neushoorn, maar die blijft nog ver weg. Onderweg leggen we opnieuw allerlei antilopensoorten en veel struisvogels vast. Dankzij scherp opletten vinden we later alsnog een prachtige zwarte neushoorn die zich goed laat fotograferen. Niet veel later zien we bovendien nog een ouderdier met jong. Ook treffen we een zadeljakhals aan met een onderbeen van een antilope in zijn bek.

Na het uitgestelde ontbijt laden we de auto’s en rijden we via de schitterende Swartbergpas, op ruim 1500 meter hoogte, naar ons volgende onderkomen: een prachtig chalet in een natuurpark bij Oudtshoorn.

Oudtshoorn: stokstaartjes van heel dichtbij

In de ochtend gaan we vroeg op pad naar een burcht van stokstaartjes. Bij aankomst schrikken we eerst even, want er blijken zeker veertig bezoekers te zijn. Gelukkig is alles goed geregeld en splitst de groep zich in tweeën. Onze groep gaat naar een andere locatie in de buurt. Na enige uitleg nemen we plaats op klapstoeltjes bij de burcht. We zitten nog maar net of het eerste stokstaartje komt al nieuwsgierig kijken wat wij daar doen. Niet veel later verschijnen er steeds meer. Uiteindelijk poseert de volledige familie van negentien stokstaartjes, waaronder vijf jongen van slechts een paar weken oud, uitgebreid voor ons.
We brengen hier ongeveer anderhalf uur door. Daarna keren we terug naar onze accommodatie, genieten we van een prima ontbijt en stoppen we onze tassen in de auto. Vervolgens rijden we door naar Hermanus om walvissen te spotten.

Onderweg krijgen we helaas het bericht dat de walvistocht van morgenochtend door de harde wind niet doorgaat..

Hermanus en Betty’s Bay: pinguïns, bloemen en baldadige bavianen

Omdat de walvistocht door de hevige wind vervalt, rijden we vroeg naar Betty’s Bay. Hier leggen we de zwartvoetpinguïns en verschillende soorten aalscholvers en meeuwen prachtig vast. Ook zien we een aantal klipdassen. Door het vroege tijdstip en het zachte licht, in combinatie met lichte bewolking, zijn de omstandigheden perfect om te fotograferen.
Daarna bezoeken we de botanische tuin van Harold Porter. Na een uitstekend ontbijt fotograferen we hier volop bloemen en vogels. Plotseling verschijnt ook een groep beerbavianen. Drie jonge apen zijn bijzonder speels. Ze rennen achter elkaar aan, klimmen in bomen en springen vervolgens de vijver in, om daarna weer vrolijk verder te jagen. Dat gaat een tijd goed, totdat de oude baas van de groep besluit dat het genoeg is.

Begin van de middag stappen we weer in de auto voor de rit naar ons volgende adres: een fraai hotel in Langebaan, vlak bij het West Coast National Park.

West Coast National Park: vogelparadijs aan de Zuid-Afrikaanse kust

Vandaag bezoeken we zowel ’s ochtends als ’s middags het West Coast National Park. Dit park staat vooral bekend als een belangrijk vogelgebied.
Met name in de ochtend maken we prachtige foto’s van de geelsnavelwouw en de zwarte kiekendief. Tijdens de lunch in het hotel houden we onze tweede fotobespreking.
In de middag gaan we op zoek naar de caracal, maar helaas vinden we hem niet. Wel maken we veel mooie foto’s van de zwarte scholekster, de zwarte trap en opnieuw de zwarte kiekendief. Bovendien zien we twee keer een pofadder midden op de weg.

Laatste kans op de caracal en daarna naar Simon’s Town

Vanmorgen brengen we een laatste bezoek aan het West Coast National Park. Ons hoofddoel blijft de caracal, maar ondanks veel speurwerk laat hij zich niet zien. Ook de flamingo’s werken niet echt mee.
Later in de ochtend spotten we nog een mannetjesstruisvogel met in zijn kielzog een tiental jongen. Daarna vertrekken we naar Simon’s Town, waar we later op de middag de zwartvoetpinguïns en de klipdassen op Boulders Beach bezoeken. Hier genieten we niet alleen van de dieren, maar ook van het fraaie uitzicht.

Pelagische tour vanuit Hout Bay: albatrossen, zeehonden en actie op zee

Vandaag gaan we op tijd op pad om rond zeven uur in Hout Bay aan boord te stappen voor een pelagische tour. Zo’n tocht biedt een zeldzame kans om zeevogels zoals albatrossen en stormvogels te zien, soorten die je vanaf land vrijwel nooit goed kunt bekijken.
De tactiek is helder: we varen naar een grote vissersboot, een trawler, en fotograferen van dichtbij de zeevogels en zeehonden die vooral afkomen op het moment dat de netten worden binnengehaald. En dat er veel dieren op afkomen, merken we meteen. Zodra het net, dat ruim vijfhonderd meter achter de boot meesleept, wordt binnengehaald, stromen van alle kanten zeevogels toe. Ook tientallen zeehonden schieten ernaartoe. Dat levert spectaculaire beelden op, al is het soms bijna niet bij te houden omdat er zóveel tegelijk gebeurt.

We beleven een schitterende dag op zee. We zien vier verschillende soorten albatrossen, twee soorten stormvogels, enkele soorten pijlstormvogels, jan-van-genten, hier bekend als Kaapse jan-van-genten, verschillende meeuwensoorten, zeehonden, dolfijnen en zelfs een zonnevis. Kortom: dit is opnieuw een schitterende fotodag.

Kirstenbosch in Kaapstad: botanische topbestemming voor vogelfotografie

Rond zeven uur vertrekken we voor een bezoek aan Kirstenbosch National Botanical Garden in Kaapstad. Dit park wordt in 1913 opgericht om de unieke flora van Zuid-Afrika te beschermen. Daarom groeien hier vooral inheemse planten. Maar behalve bloemenpracht vinden we hier ook veel vogelsoorten, en dat is voor de meesten van ons juist het hoofddoel. We brengen hier de hele ochtend en een deel van de middag door. We zien veel vogels, maar ook een Kaapse boomslang. Al met al blijkt Kirstenbosch een schitterende botanische tuin waar enorm veel te zien en te fotograferen valt.

Kaap de Goede Hoop en Intaka Island: sterk slot van de fotoreis

Vandaag vertrekken we om zes uur voor onze laatste fototrip in Zuid-Afrika. Zodra we het hotel uitrijden, treffen we al meteen een groep bavianen aan op en rond het parkeerterrein. En bavianen blijven ons de hele ochtend vergezellen, want eenmaal binnen de hekken van het park stoppen we nog twee keer voor grote groepen van deze apen.

De grootste spelbreker van de ochtend is de mist. Die beperkt ons zicht behoorlijk, al levert diezelfde mist ook enkele sfeervolle beelden op. Opvallend is het grote aantal protea’s, ook wel suikerbossen genoemd, waarop geregeld suikervogels zitten.
Natuurlijk maken we als afsluiting van deze reis ook nog een groepsfoto bij het bord van Cape of Good Hope.
Daarna rijden we door naar Intaka Island, een groot wetland en vogelreservaat midden in een buitenwijk van Kaapstad. In dit gebied van 16 hectare leven zo’n 120 vogelsoorten. Vanuit twee kijkhutten benutten we onze laatste fotouurtjes optimaal voordat we naar de luchthaven vertrekken. We zien hier onder meer de witborstaalscholver, Afrikaanse slangenhalsvogel, heilige ibis, nijlgans, knobbelmeerkoet en de malachietijsvogel.
Daarna rijden we met enige tegenzin naar het vliegveld. Aan alles komt een einde, en uiteindelijk stappen we om 23.00 uur in het vliegtuig naar huis.

Terugblik op een fantastische fotoreis door Zuid-Afrika

Nadat Max ons gisteren heeft afgezet op Cape Town Airport, landen we vanmorgen rond 10.30 uur op Schiphol. Wat beleven we een fantastische fotoreis.
Met vele duizenden foto’s op onze geheugenkaarten wacht er thuis nog flink wat uitzoek-, selectie- en bewerkingswerk. Maar één ding staat vast: deze beelden geven straks een prachtig overzicht van alles wat we in de afgelopen zeventien dagen zien.

Deze reis heeft veel gezichten. In Pilanesberg beleven we de echte safari-ervaring, met naast neushoorns en olifanten ook indrukwekkende katachtigen zoals leeuw, cheeta, luipaard en caracal.

Daarna verrast Khoisan Karoo ons met een totaal ander landschap: vlak, open en begroeid met lage vegetatie. Hier ontbreken de grote roofdieren, maar zien we wel veel vogels en antilopen, waaronder de fraaie sabelantilope. En natuurlijk blijven ook de olifantspitsmuisjes en de zeldzame zwartvoetkat ons bij.
In Karoo genieten we van schitterende zwarte neushoorns, gemsbokken en de Kaapse bergzebra. Ook de nachttocht maakt indruk, met waarnemingen van zadeljakhals, grootoorvos, aardwolf, Afrikaanse oehoe, nachtzwaluw en stekelvarken.

In Oudtshoorn zorgen de stokstaartjes voor verbazing en plezier. Bij Hermanus en Betty’s Bay imponeren de pinguïns en de prachtige tuin van Harold Porter.
West Coast National Park blijft hangen door de zwarte kiekendieven en de, helaas kleine, groep pelikanen. Daarna trekken we de zee op voor talloze zeevogels en zeehonden die alles op alles zetten om de visnetten te plunderen. Onderweg zien we ook meerdere keren donkergestreepte dolfijnen, die zich perfect springend laten bewonderen.

Vervolgens bezoeken we Kirstenbosch, zonder twijfel een van de mooiste botanische tuinen van Zuid-Afrika, vol bloemenpracht en kleurrijke vogels. En als laatste hoogtepunt bereiken we Kaap de Goede Hoop: ooit, midden zeventiende eeuw, een belangrijke rust- en verversingsplek voor zeevarenden, en voor ons het zuidelijkste reisdoel van deze bijzondere trip.

Wat hebben we genoten van deze reis! Erik en Max, bedankt voor deze schitterende Zuid-Afrika-ervaring, met als kers op de taart de complete Big Five!

Zou jij ook deze fantastische fotoreis naar Zuid-Afrika willen maken? Kijk dan eens naar onze fotoreis Betoverend Zuid-Afrika.

Zie hieronder de prachtige foto’s die tijdens deze reis gemaakt zijn.