Reisverslag Fotoreis Pantanal in Brazilië

Auteur: Kirsten Bouwer

Een reis met vertrek en aankomst met 5 uur tijdverschil

Na weken in spanning of de stakingen op Schiphol geen roet in het eten gaan gooien voor ons vertrek naar de Pantanal, zijn we na een vlucht van 12 uur aangekomen in Sao Paolo. Het plan is zoveel mogelijk te slapen in het vliegtuig omdat we na de tweede vlucht midden in de nacht aankomen. Dat slapen wil alleen niet lukken, waarschijnlijk zit ik al te hoog in mijn adrenaline.

Kwart voor 4 in je bed liggen en dan om half 6 wakker worden met het gevoel dat je uren geslapen hebt. Gekker moet het niet worden. Sylvia en ik houden het er maar op dat we gewoon heel veel zin hebben dóór te reizen. Na een heerlijke douche, een blik naar buiten nu het daglicht is (we slapen op de 11e verdieping), wacht ons beneden een heerlijk ontbijt. Wat een keuze, geen straf te weten dat we hier ook de laatste nacht weer slapen.

Al veel moois tijdens de eerste rit richting Pantanal

De bus haalt ons keurig op tijd op: spullen inladen, camera bij de hand en we gaan ervoor. Vlak voordat we de Transpantaneira oprijden, stoppen we nog even bij een supermarkt voor de laatste inkopen. Vooral flessen water en een flesje koele frisdrank. Want de temperatuur is al lekker aan het oplopen. En een zakje chips voor de nodige aanvulling van zout.

En dan houdt het asfalt op, we zijn aangekomen op de plek waar we allemaal naar uitkijken. Langs de weg is al zoveel te zien en constant klinkt de stem van Erik, onze reisbegeleider, door de bus “wacht maar, dit gaan jullie nog veel mooier tegenkomen”. Het gaat lang goed tot we onszelf echt niet meer kunnen bedwingen en de bus toch een paar stops maakt voor de eerste foto’s. En ja Erik, je had gelijk, de meeste van deze foto’s zitten inmiddels in de prullenbak. Uiteraard kan de groepsfoto bij het toegangsbord niet ontbreken.

Het lukt op tijd bij de lodge aan te komen en de lunch staat al voor ons klaar. Na de lunch hebben we nog even tijd om bij te komen. Ga je dan naar bed of toch al de tuin in voor de eerste verkenning? Deze strijd wordt gedurende de hele reis gevoerd, want er is zoveel te zien.
Om half 4 stappen we in de jeep om naar een waterhole te gaan en te kijken welke dieren zich vandaag aangetrokken voelen tot het water. De tapir laat zich helaas niet zien. Maar neusberen, een vosje, een agouti en een aantal vogels wel.
Terug op het kamp wacht ons nog een verrassing, want sinds kort laat een ocelot zich zo nu en dan zien. Omdat dit ook voor Erik nieuw is weten we niet helemaal wat we kunnen verwachten. En dat is in mijn foto’s terug te zien. Maar wat een geluk dat we de ocelot al zo vroeg op onze reis te zien krijgen. Er volgen nog meer kansen deze reis dus dit was een mooie oefening.

Na een prima diner en heerlijke douche gaan we ons bed in. Mijn lampje gaat nu echt wel even uit. Met wat we allemaal al gezien hebben voelt het alsof we hier al veel langer zijn dan 1 dag.

Overal en ieder moment geweldig wildlife te fotograferen

Erik geeft vooraf de tip op tijd op te staan en naar de voerplek te komen. Vogels, apen, vosjes, we komen ogen tekort. We mogen van Erik niet eerder ontbijten dan dat we 1000 foto’s hebben gemaakt.

Na het ontbijt staat een gamedrive op het programma. Maar voordat we in de auto stappen worden we opgehouden door een groep chestnut eared aracari. Ondertussen heeft de eigenaar van de lodge een slang gevangen, Maar doordat we bezig zijn met het vastleggen van de aracari mist een deel van de groep dit moment. Gelukkig wil hij de slang voor ons later nog wel tevoorschijn halen. Het is een hele giftige soort; hij kan een paard doden. Daar lig je dan op je buik terwijl de slang jouw kant op beweegt, zou jij rustig kunnen blijven liggen?
Na weer de nodige foto’s extra op de kaart beginnen we de gamedrive. We zien diverse hertjes en gaan naar de waterhole waar uiteindelijk een stelletje toekans en een hagedis komen drinken.

Op naar het hotel voor een heerlijke lunch en de nodige rust, want de nachten blijven gebroken. Is het toch het tijdsverschil waar we nog steeds last van hebben? Het blijft wel een gevecht tussen rust en activiteit, want rondom de lodge is van alles te zien.
Na de lunch eerst maar even wat foto’s uitzoeken om te kijken waar ik blij mee ben en wat beter kan. Halverwege word ik weer afgeleid, want er loopt een grote hagedis door de tuin. Als ik daar wegloop, seint onze chauffeur en maakt hij met handen en voeten duidelijk dat er een toekan in de boom zit. Echt geweldig! De foto’s uitzoeken moet maar even wachten.

Inmiddels is het tijd voor de middag drive. Op naar een waterhole in de hoop dat een tapir op komt dagen. Op de heenweg komen we een aantal badderende capibara’s tegen, hup de auto uit en genieten. Na een uitgebreide fotosessie dóór naar de plek van bestemming. Helaas ook nu hier geen tapir, het blijft natuur. Terug naar het hotel want het is ocelot tijd. Echter, door een chaotische organisatie en een groep toeristen die haantje de voorste wil zijn laat de ocelot zich niet zien. Wel loopt een tapir langs. Zo zie je maar weer, verassingen zijn altijd mogelijk. Terug naar het restaurant, tijd voor de maaltijd, even met de foto’s aan de slag en daarna lekker naar bed.

Een geweldige waarneming: jaguar moeder met jong

Vanochtend op tijd eruit voor een eerste fotosessie in de tuin. Er is weer ontzettend veel te zien. De zonsopkomst is schitterend. Daar hebben we samen met de coati’s van genoten. Om 7 uur ontbijten, nog even een blik in de tuin en klaarmaken voor vertrek voor de laatste ronde met de jeep door dit deel van de Pantanal.

Na terugkomst is het tijd de spullen te pakken en te verplaatsen naar een nieuwe lodge. Onderweg zien we een tapir in een waterplas staan. Wat geweldig om die nu overdag te zien en te kunnen vastleggen.

Onze volgende verblijfplaats is een luxe lodge met een grote kamer met balkon uitkijkend op het land met weer heel veel vogels (andere dan die we eerder zagen). Capibari’s lopen hier gewoon door de tuin.

Onze gids Sergio heeft een boekje met veelvoorkomende diersoorten in de Pantanal. Hierin kun je aankruisen welke je gezien hebt. Laten ze dit boekje nu ook net verkopen bij deze lodge. Sylvia en ik hebben er gelijk een aangeschaft en hiermee is ook de bingo gestart. Een streepje voor gezien, kruisje voor een mooie foto en een sterretje voor een top foto. Waar wij gaan, gaan onze boekjes mee. Gaan we het redden een pagina vol te krijgen deze reis?

Om half 4 de auto in en de omgeving hier verkennen. Het is een uur rijden vanaf de andere lodge en toch is het hier weer heel anders. Er is meer water wat dus ook betekent dat het groener is. We zien een mooie pale-crested woodpecker, de brulapen komen voor ons tevoorschijn en laten zich prachtig vastleggen. En nu komt het grootste cadeau: bij een waterplas waar we eerder al langs gereden zijn, ligt een jaguar moeder met haar puber kind. We zijn de eerste auto die langs rijdt en kunnen daardoor in alle rust genieten. Als ook de andere auto’s aankomen besluiten de jaguars dat het welletjes is geweest. Eerst verdwijnt het jong die nog een brul geeft naar waarschijnlijk een 2e jong die achter de heuvel uit het zicht ligt. Daarna staat de moeder op en verdwijnt richting bosrand. Vlak voor ze uit het zicht raakt, kijkt ze nog even om. Wat een moment! In dit gebied worden ze gemiddeld 2x per week gezien en ons is het gegund. Op naar morgen met hopelijk een miereneter.

Miereneter op strooptocht en weer een heleboel ander wildlife

Vroeg dag vandaag want we vertrekken om 5:00 u op zoek naar de miereneter. Het is dan nog te donker voor foto’s dus heb ik er een hard hoofd in. We zijn nog niet zo lang onderweg als er 1 gespot wordt. Wat een bijzondere beesten! Het is even goed kijken waar de kop zit. De eerste foto’s zijn bagger maar gelukkig komt dat later helemaal goed.

Op de terugweg brengen we een bezoek aan de locatie waar holenuilen zitten. Ikzelf spot een armadillo tussen het hoge gras. Na 2 uur gaan we terug naar het hotel om te ontbijten. Ook nu voelt het of we al heel lang bezig zijn vandaag. Ik raak het gevoel van dagen en tijd hier behoorlijk kwijt. Heerlijk om zo op te kunnen gaan in de natuur!

Na een smakelijk ontbijt de auto weer in en verder op pad. De gidsen brengen ons naar een potoo, een super goed gecamoufleerde vogel die precies lijkt op een boomstam. Zo knap dat iemand die gespot heeft, als je het niet weet loop je er zo voorbij. Scherpstellen is wel een dingetje, want waar zitten nu precies de ogen?

Na een leuke drive met nog 2 gieren bij een nest, komen we weer terug bij de lodge voor de nodige rust en de lunch. Met Jan en Sylvia besluit ik even het zwembad in te duiken met uitzicht op de capibara pool. Wat is dit toch bijzonder. Het water is lauw maar toch is het even lekker. Sylvia en ik nemen nog even tijd om door de foto’s heen te lopen en krijgen we tips van Henk en Erik voor de bewerking. Fijn om die te krijgen, ontzettend leerzaam.

Voor onze kamer worden we afgeleid door 2 kaaimannen. Even wat foto’s maken, eerst met de mobiel, daarna met de camera, ik zie dat er een leuk ligt, wil mijn positie veranderen en voordat ik weet wat er gebeurt lig ik op de grond, voel een scherpe pijn in mijn ringvinger en mijn camera ligt op de grond. Uiteraard gaat mijn eerste zorg naar de camera, dat is mijn grootste nachtmerrie, niet meer verder kunnen fotograferen. Gelukkig loopt het goed af met de goede zorg van Sylvia en Henk. De camera is nog heel en ik kan gewoon weer mee met de gamedrive die middag.

Er zitten veel roofvogels in dit gebied en we kunnen ze goed zien. Uiteindelijk komen we bij een waterpartij waar kaaimannen liggen, de bomen vol zitten met witte reigers en er ligt een overvloed van hyacinten op het water. Hier nemen we uitgebreid de tijd te experimenteren met fotograferen vanuit verschillende standpunten.

Terug bij de lodge genieten we van het diner. We duiken op tijd onze bedden in, morgenochtend nog 1 laatste keer op zoek naar de miereneter en daarna maken we met de auto een rit van zo’n 4 uur, naar het verste punt waar we komen deze reis.

Miereneter met jong: droom van reisleider Erik komt uit

Vanochtend staan we om 5 uur weer paraat en gaan op zoek naar miereneters. Er zouden ook miereneters met een jong op hun rug rondlopen. Dit staat hoog op ons lijstje, ook Erik heeft dit nog niet eerder gezien.

Onze chauffeur en gids doen echt geweldig werk! De eerste miereneter is al snel gespot. Het licht laat het echter nog afweten. Opeens stapt de chauffeur uit en hoort van de gids dat een miereneter met jong is gezien. We trekken een sprintje met de auto. Wat een cadeau! Vervolgens meldt de chauffeur dat de eerste miereneter die we vanochtend tegenkwamen ook een jong op haar rug had. Dat hadden we dus helemaal niet gezien! Nadat de 2e miereneter in de struiken verdwijnt keren we terug naar nummer 1. Daar hebben we heerlijk staan genieten. Tot de volgende melding binnen komt: er is een kleine miereneter gespot.
Omdat een aantal onder ons (waaronder ik) deze nog nooit gezien heeft gaan we erop af. De kleine miereneter geeft ons een show door in een boom te kruipen en tegen alle verwachtingen in er ook weer uit te komen en dat allemaal in perfect licht. Na de uitgebreide fotosessie laten we de kleine miereneter met rust. Wij gaan terug naar moeder miereneter met jong en kijken of we deze nog beter kunnen vastleggen.
Dan is het tijd terug te gaan naar het hotel, te ontbijten en in te pakken. Want we gaan deze prachtige locatie verlaten. Nog even een selfie met een van de capibara’s en op naar volgende avonturen in een nieuwe omgeving.

Op bootsafari in Jaguar Paradise

We logeren opnieuw in een mooi hotel. Henk en Jan besluiten mee te gaan doen aan de waarnemingen bingo en kopen ook het boekje dat wij al eerder kochten. Ze voelden zich toch wat buitengesloten zonder?

We maken onze eerste bootsafari. Dit is voor ons een hele nieuwe manier om een safari te maken. Er liggen behoorlijk wat bootjes in het water, maar het gaat heel goed; de mensen hebben respect voor elkaar en nog belangrijker, ook voor de dieren.

We genieten 2 uur lang van een mooie jaguar, wat zijn ze toch prachtig! Op de terugweg komen we er nog 1 tegen. Het is al vrij donker maar evengoed maken we leuke plaatjes. En het is ook genieten zonder de camera. Op de terugweg besluit een vleermuis dat het been van Dick wel een mooi plekje is om een stukje mee te liften. Dick vond het toch iets minder geschikt. Moe maar voldaan terug naar het hotel, wat een dag!

Waarnemingenteller jaguars al op 9

Opnieuw een boottocht, op zoek naar de jaguar. Het is bewolkt weer en zo’n 25 graden. De jaguars worden met dit weer niet veel gezien, omdat de kaaimannen niet op de kant liggen te zonnen. Daarom houden we ons eerst vooral bezig met de vele vogels die er te zien zijn. Een paar mooie soorten: de slangenhals, boat-billed heron, capped heron, ringed kingfisher en een zwarte havik.
Dan komt de oproep dat er een jaguar gespot is. Volle vaart erheen en ja hoor, een kont in beeld en weg was hij. Gelukkig komt er niet veel later een 2e in beeld die we wel weer prachtig kunnen vastleggen. Nadat ze verdwenen is gaan we terug naar het hotel voor de lunch en wat rust.

’s Middags stappen we opnieuw aan boord en zien weer verschillende jaguars. Soms 1, soms 2 samen. Dit zet de teller inmiddels op 9 waarnemingen in totaal. Ik had nooit durven dromen dat we er zoveel zouden zien. Als toetje zien we ook de reuzenotter. Hopelijk krijgen we deze nog beter in beeld maar dit was al een leuk voorproefje.

Jaguars die het “doen” recht voor onze neus

Een nieuwe dag en boottocht. Als eerste ontmoeten we een reuzenotter die zich beter laat zien dan degene van gister. Een mooie start. Niet veel later komt een eerste melding van een jaguar. Op de plek aangekomen zien we een prachtige stoere man liggen, wat een gaaf beest. We hopen een tijdje op actie maar hij ligt lekker te rusten.

Een 2e melding brengt alle boten in beweging: in volle vaart naar een plek waar kans is op een moeder met jong. Helaas laat deze zich niet zien. We nemen even plaspauze en er komt alweer een melding binnen. Dus iedereen zo snel mogelijk weer aan boord en óp naar de volgende locatie. Een vrouwtje laat zich prachtig aan ons zien. Het is het vrouwtje met het jong. Het jong is er niet bij, maar het vrouwtje laat zich echt geweldig vastleggen. Nadat ze de rivier overzwemt, is het tijd terug te gaan naar het hotel voor de lunch.

In de middag uiteraard het water weer op. Behalve dat er veel jaguars te zien zijn stikt het hier ook van de vogels. Gelukkig is onze gids Sergio een echte vogelkenner, dus hij helpt bij het determineren van de soorten. Onderweg komen we onder andere een mooie visarend tegen. We sluiten de dag af bij een koppeltje jaguars die voor onze neus meerdere keren paren. Meestal doen ze dit meer in de bush uit het zicht maar deze 2 hebben totaal geen moeite een show voor ons op te voeren. Wat een geluksvogels zijn we toch, dit moment vraagt gewoon op een toast op de boot tijdens het terugvaren.

Nog 1 vaartocht te gaan. We stuiten eerst op een jaguar die heerlijk ligt te slapen. We blijven even hangen tot de melding komt dat het koppeltje zich weer laat zien. Ze blijven echter vooralsnog in de bush. De volgende jaguar die we tegenkomen is actiever. Ze is aan het zwemmen en lijkt te jagen. Tot een vangst komt het alleen niet. Wel geeft ze ons een show door te gaan spelen in het water. Als ze verdwenen is gaan we weer bij het koppeltje kijken. Dit keer zien we ze wel, en prachtig ook. Tot een paring in het zicht komt het echter niet meer. Verderop komen we nog 2 otters tegen die zich mooi laten zien. Op de terugweg gaan we naar een strandje voor de schaarbekken: hele leuke vogels die met hun snavel open over het water scheren. Dick heeft de wens dit vast te leggen en uiteindelijk lukt dit hem ook. Op naar het hotel voor een snelle lunch, spullen pakken en in de bus voor een rit van zo’n 2 uur naar onze volgende logeerplaats.

Lodge met ocelot fotohut als bonus

In de laatste lodge hebben we huisdieren op de kamer. Er zitten kikkers. Deze zijn goed tegen de muggen. Ontzettend grappig maar ook af en toe schrikken als ze opeens naast je opduiken in de badkamer. Na aankomst krijgen we een koel drankje en is het de bedoeling dat we meteen een boottocht maken; de motor wil echter niet starten dus komen we niet weg. Dan maar even rust, een drankje doen en op tijd naar de ocelot hide zodat we de beste plek kunnen uitkiezen.

De ocelot laat zich in schemering al vrij snel zien, dus schieten we wederom prachtige plaatjes. De discussie volgt of de locatie niet teveel op een dierentuin lijkt. Volgens Erik was dit zeker een punt, maar dan wel vanuit de ocelot gezien; deze loopt vrij rond terwijl wij in een kooi zitten.

Fotografie uitdagingen met duikende vogels

Vanuit deze locatie zijn fotomomenten gericht op de vogels, en dan met name de ijsvogel en de savanna hawk. De bedoeling is duikfoto’s maken. Maar dat is niet mijn specialiteit en het vastleggen gaat meer mis dan goed. Aan de begeleiding van Erik ligt het niet, hij doet er alles aan om ook mij te laten slagen.

Zowel in de ochtend als in de avond maken we een boottocht en tussen de middag lekker aan de slag met foto’s doorlopen, lunchen, een poging de kolibrie op de foto te zetten en gewoon een beetje kletsen. Wat is het toch een leuke groep, het gaat zo goed samen, het lijkt wel of we elkaar al veel langer kennen.
Tijdens de ochtend tour doen we naast foto’s maken ook op piranha’s vissen. Henk wil als eerste en na een aantal pogingen is het raak.

Terug bij de lodge komt de Jabiroe al naar ons toe voor de overgebleven vis. Er is een uitkijktoren met daarnaast een nest, dus Sylvia en ik klimmen zo snel mogelijk omhoog. Net als we boven zijn komt de ouder aanvliegen. Zo leuk om dat voeren mee te maken. De toren is een beetje wiebelig, dus met hoogtevrees is het niet echt prettig daar, maar ik had het voor geen goud willen missen.

‘s Middags laten de vogels het veel afweten: 2 duikende ijsvogeltjes en 1 havik gezien. Hopelijk krijgen we morgen nog een kans. In de avond nog een poging voor de ocelot, geweldig mooie katachtige. Omdat de locatie verlicht is, is het noodzakelijk je goed in te pakken tegen de muggen. En dan nóg weten sommige je huid te bereiken. Ook geeft het wat uitdaging qua belichtingsinstellingen. Gelukkig kunnen mijn reisgenoten me goed helpen, zo heb ik tijdens deze reis behalve ontzettend mooie natuur gezien ook een hoop bijgeleerd over fotografie, belichting en nabewerking.

Ook op de laatste dag nog volop fotografie activiteiten

En dan is ineens de laatste dag aangebroken: nog 1 rondje met de boot te gaan. Het belooft een warme dag te worden, dus we vertrekken vroeg. Ook nu doen we weer pogingen voor duikende ijsvogels en haviken. Het gaat al een stuk beter. Helaas is de vis op als ik net het gevoel heb de techniek een beetje onder controle te hebben. Dat wordt thuis zoeken waar ik verder kan oefenen.

Terug in de lodge pakken we onze spullen en checken uit. Na de lunch staat de bus klaar om ons terug te brengen naar de stad, een ritje van 2,5 uur. Hier slapen we nog een nachtje om morgen te beginnen aan een lange reisdag (die uiteindelijk langer gaat duren dan gepland dankzij de KLM).

‘s Avonds eten we in een grillhouse waar ze met het vlees aan je tafel komen. Wat een belevenis. Wat opvalt is dat er verder alleen maar locals zijn, waaronder veel grote gezinnen, super leuk om te zien. Na 2 uur en € 25,- per persoon (echt geen geld) worden we weer opgehaald om terug te gaan naar het hotel. Moe en voldaan naar bed. Hopelijk lukt het slapen een beetje, want het wordt een lange zit morgen. We hebben een lange overstap op São Paulo.

Dag van komen en dag van gaan

En dan is de dag van vertrek aangebroken. Helaas zit de terugreis vol vertragingen. Dit alles neemt niet weg dat ik ontzettend genoten heb van deze fotoreis naar de Pantanal in Brazilië. Met 18 jaguar waarnemingen en ontelbaar veel andere mooie bezienswaardigheden is het een bijzondere reis geworden.

Ik wil Erik, Maureen, Dick, Jan, Henk en Sylvia bedanken voor deze geweldige ervaring. Ik had me geen betere kamergenoot en groep kunnen voorstellen om deze reis mee te maken. Zoveel gezien en geleerd, een reis om nooit meer te vergeten!

Zou jij ook deze fantastische fotoreis naar de Pantanal willen maken? Kijk dan eens naar onze fotoreis Pantanal in Brazilië.

Zie hieronder welke prachtige foto’s tijdens deze reis gemaakt zijn.